07-02-2010, 07:45 PM
Karidesler.
Karada ya da denizde yasayan canlilar arasinda tek bir hayvanin cikarabildigi en yuksek sesi mavi balina cikarsa da toplama bakildiginda dogal olan en yuksek sesi karidesler cikarir.
Bir `karides yigini`nin sesi operatorleri kulakliklari araciligiyla sagir edebilcek ve bir denizalti sonarinin yonunu sasirtabilcek tek dogal sestir.
Bu karides yigininin altindaysaniz yiginin ustundeki hicbir ses duyulmaz yiginin ustundeyseniz de yiginin altindaki hicbir sesi duyamazsaniz.
Biraraya gelmis karideslerin gurultusu sagir edici 246 desibele esittir;sesin su altinda bes kat daha hizli hareket ettigi goz onunde bulundurdugumuzda bile bu siddet havadaki 160 desibele denktir.Bu da kalkis yapan bir jetten(140dB) ya da insanin agri esiginden oldukca yuksektir.Tanik olanlar bu durumu dunyadaki herkesin ayni anda et kizartmasina benzetmislerdir.
Ortaya cikan ses,trilyonlarca karidesin kocaman kiskaclarini ayni anda acip kapatmalarinin yarattigi gurultudur.Kiskaclarini acip kapatan,karidesler tropikal ya da astropikal bolgelerdeki sig sularda bulunur.
Olusan sesten daha da ilginci ise sudur:Saniyede 40.000 karelik video cekimleri sesin,kiskaclarin kapanmasindan 700 mikrosaniye sonra gerceklestigini acikca gostermektedir.Ses kiskaclarin kendisinden degil,patlayan kabarciklardan gelmektedir,buna `kavitasyon` etkisi denir.
Bu olay soyle gerceklesir:Kiskacin bir tarafindaki tumsek diger taraftaki cukurluga tam olarak oturur.Kiskac o kadar cabuk kapanir ki arada kalan su saatte 100 km hizla disari fiskirir;bu da bir suru su kabarciginin aciga cikmasina yetecek bir hizdir.Su yavaslayip normal basinca ulasinca kabarciklar patlayarak ortaya yusek bir isi(20.000 C kadar yuksek),buyuk bir patlama ve isik cikmasina sebep olurlar.
Karidesler bu sesi avlarini sersemletmek,iletisim kurmak ve eslerini bulmak icin kullandiklari gibi,sonarlari bozmak icin de kullanilir;asiri yuksek ses gemilerin carklarinda cokmelere neden olur.
Karada ya da denizde yasayan canlilar arasinda tek bir hayvanin cikarabildigi en yuksek sesi mavi balina cikarsa da toplama bakildiginda dogal olan en yuksek sesi karidesler cikarir.
Bir `karides yigini`nin sesi operatorleri kulakliklari araciligiyla sagir edebilcek ve bir denizalti sonarinin yonunu sasirtabilcek tek dogal sestir.
Bu karides yigininin altindaysaniz yiginin ustundeki hicbir ses duyulmaz yiginin ustundeyseniz de yiginin altindaki hicbir sesi duyamazsaniz.
Biraraya gelmis karideslerin gurultusu sagir edici 246 desibele esittir;sesin su altinda bes kat daha hizli hareket ettigi goz onunde bulundurdugumuzda bile bu siddet havadaki 160 desibele denktir.Bu da kalkis yapan bir jetten(140dB) ya da insanin agri esiginden oldukca yuksektir.Tanik olanlar bu durumu dunyadaki herkesin ayni anda et kizartmasina benzetmislerdir.
Ortaya cikan ses,trilyonlarca karidesin kocaman kiskaclarini ayni anda acip kapatmalarinin yarattigi gurultudur.Kiskaclarini acip kapatan,karidesler tropikal ya da astropikal bolgelerdeki sig sularda bulunur.
Olusan sesten daha da ilginci ise sudur:Saniyede 40.000 karelik video cekimleri sesin,kiskaclarin kapanmasindan 700 mikrosaniye sonra gerceklestigini acikca gostermektedir.Ses kiskaclarin kendisinden degil,patlayan kabarciklardan gelmektedir,buna `kavitasyon` etkisi denir.
Bu olay soyle gerceklesir:Kiskacin bir tarafindaki tumsek diger taraftaki cukurluga tam olarak oturur.Kiskac o kadar cabuk kapanir ki arada kalan su saatte 100 km hizla disari fiskirir;bu da bir suru su kabarciginin aciga cikmasina yetecek bir hizdir.Su yavaslayip normal basinca ulasinca kabarciklar patlayarak ortaya yusek bir isi(20.000 C kadar yuksek),buyuk bir patlama ve isik cikmasina sebep olurlar.
Karidesler bu sesi avlarini sersemletmek,iletisim kurmak ve eslerini bulmak icin kullandiklari gibi,sonarlari bozmak icin de kullanilir;asiri yuksek ses gemilerin carklarinda cokmelere neden olur.
